Algemene informatie thuisbatterijen

We zijn aangekomen in de tweede fase van de energietransitie als het gaat om zonnestroom. Zo rond het jaartal 2010 is de opmars van zonnepanelen op gang gekomen. Daarna volgde jaar over jaar een stevige groei van het aantal huishoudens met zonnepanelen op het dak. In het begin de daken vol blauwe zonnepanelen, de zogeheten polykristallijne zonnecellen, welke al snel opgevolgd werden door de all-black zonnecellen veelal mono kristallijne zonnecellen.

De panelen zoveel mogelijk op het zuiden richten in een hellingshoek van 35 graden bracht over het jaar gezien het meeste zonne-energie rendement met zich mee. Dat er meer zonne-energie werd opgewekt in de zomer dan in de winter maakte niet veel uit omdat er in Nederland een salderingsregel werd opgetuigd. De hoeveelheid stroom in kWh opgewekt en terug geleverd aan het net werd keurig verrekend met de totaal verbruikte kWh in huis. Een mooie regeling waardoor Nederland al snel behoorde tot de landen waar de zonne-energie flink aan populariteit zou winnen. Nederland is koploper met het aantal PV systemen in Europa.

Dat de salderingsregeling niet voor eeuwig in stand zou blijven was een ieder bekend. Momenteel zijn we ruim 15 jaar verder en is er besloten deze regeling te laten eindigen per 01-01-2027.

Netcongestie zorgt voor veel problemen nu Nederland in sneltreinvaart aan het verduurzamen is geweest blijken de kabels van de netwerkbeheerders grote moeite te hebben met het transport van de opgewekte stroom of gevraagde stroom. Doordat er altijd pieken zijn in het stroomnet bij de start van de dag als aan het eind van de dag is het probleem geboren. De waterkoker gaat s'ochtends massaal aan en s'avonds gaan de inductiekookplaten aan en worden de auto's opgeladen.

Om de klimaat en energieambities uit te voeren zal er door de netwerkbeheerders een slordige 275 miljard euro moeten worden geïnvesteerd om in 2040 het netwerk op orde te hebben en de netcongestie hiermee tot het verleden te laten behoren. Er ligt in Nederland meer dan 110.000 kilometer middenspanningskabel onder de grond welke veelal verzwaard/danwel vervangen moeten worden. Er zijn meer dan 50.000 extra transformatorhuisjes nodig richting het jaartal 2050. Dit zal ondergronds circa 300 vierkante kilometer aan ruimte nodig hebben.

Mede om deze redenen zal stroom steeds duurder worden, niet zozeer de stroom zelf maar met name het transport en de algehele organisatie hiervan. De netbeheerkosten zullen de komende jaren toe- nemen van circa 9 miljard euro in 2024 tot wel 22 miljard euro in 2040. Hierdoor zal er veel gewerkt moeten worden aan het net welke ook een directe reden is voor angst voor tijdelijke stroomuitval. Waar gewerkt wordt worden immers ook fouten gemaakt. Ook is te verwachten d at er zogenaamde spitstarieven in het leven zullen worden geroepen om de consument te sturen naar minder verbruik van energie in de spitsuren.

Gelukkig is er de afgelopen jaren op het gebied van zonne-energie opwekken wel al het één en ander geleerd zoals zonnepanelen spreiden in oriëntatie zodat de piekopwek zoveel mogelijk vermeden kan worden. De opbrengstcurve van zonnestroom meer plat slaan zodat je zo vroeg mogelijk op de dag start met het opwekken van je zonnestroom en vervolgens ook weer tot zo laat mogelijk op de dag door kan gaan met het opwekken van je zonnestroom.

Hierdoor gaat de opwek gelijkmatiger over de dag en is de huiseigenaar beter in staat om zijn zelf opgewekte zonnestroom direct in huis te verbruiken en hiermee minder terug gaat leveren dus ook minder bijdraagt aan netcongestie en dus ook minder hoeft te betalen aan terugleverkosten per kwh welke sinds een jaar of twee tot leven zijn gekomen. De groenste kWh is er een die zelf opgewekt is en ook zelf geconsumeerd wordt.

Ondertussen wordt er in de vakbladen geschreven dat de harde groei van het aantal geplaatste zonnepanelen zal verbleken als het straks gaat om de opslag van de opgewekte kWh van dezelfde zonnepanelen.

Ergens halverwege 2023 begint de zonne-energiemarkt sterk te stagneren, het einde van de
salderingsregel is gesprek van de dag en mensen willen niet meer investeren in zonnepanelen omdat niet duidelijk is wat de financiële prikkels zijn.

Opkomst nieuwe energieleveranciers aan de hand van dynamische energiecontracten. Steeds meer energieleveranciers komen met terugleverkosten ook wel terugleverboete genoemd en zo beland de onstuimige zonnepaneelmarkt in een enorme dip. Zonnepaneelbedrijven gaan failliet en ook grote importeurs van zonnepanelen en omvormers kunnen het hoofd niet boven water houden.

Eind 2024 telde Nederland wel al 3 miljoen huishoudens met zonnepanelen dus er wordt flink wat stroom opgewekt.

Het dynamische energiecontract wordt steeds populairder en de consument gaat op zoek naar manieren om de opgewekte kWh in huis te kunnen verbruiken. Dit is natuurlijk de beste oplossing maar is niet altijd praktisch uit te voeren. De auto opladen gebeurt gewoon vaak aan het einde van de dag als er niet zo veel zonnestroom meer aanwezig is. Nederland telt circa 500.000 huishoudens met een dynamisch energiecontract.

Makkelijke handelingen zoals de timerfuncties op de vaatwasser en wasmachine worden langzaam aan ontdekt en hierdoor kan er toch een groot deel van de zelf opgewekte zonnestroom in huis verbruikt worden. Volgens Milieu Centraal kan men gemiddeld 30% van de opgewekte zonnestroom direct in huis verbruiken uiteraard helemaal afhankelijk van de gezinssamenstelling versus aangebracht vermogen van de zonnepanelen.

De dynamische contracten zullen hoogstwaarschijnlijk steeds meer de normaal gaan worden. Terugleverkosten zijn hier niet van toepassing en de waarde van je kWh wordt steeds meer bepaald aan de hand van actueel vraag en aanbod. Dit is natuurlijk wel zo realistisch. Hierdoor zal de consument nog kritischer gaan kijken naar het opmaken van de opgewekte kWh binnenshuis.

Bij de dynamische energie markt contracten worden de energieprijzen op uurbasis een dag van tevoren bekend gemaakt aan de hand van weervoorspellingen, veel zon of veel wind betekend lagere prijzen waardoor weinig tot geen zon of wind automatisch zal leiden tot hogere prijzen. Ergens juni 2025 zullen deze uurprijzen omgezet gaan worden naar kwartierprijzen zodat deze voorspellingen nog beter gaan kloppen.

Hier ontstaan dus de verschillen tussen vraag en aanbod wat een kenmerk van marktwerking is. Het is dus aan de consument om hierop te anticiperen en iets te bedenken waardoor hier geleidelijk mee omgegaan kan worden.

Ook is er nog een andere energiemarkt namelijk de onbalans markt, deze markt werkt op het moment zelf 24/7 en moet ervoor zorg dragen dat als eerder genoemde voorspellingen op de dynamische markt niet waargemaakt kunnen worden er toch een evenwicht in het stroomnetwerk tot stand zal komen. Het netwerk mag namelijk niet overbelast raken maar er moet wel voldoende stroom aanwezig zijn. Als er plots veel wind opkomt of er toch minder bewolking is dan voorspeld komt er veel meer stroom het net op dan verwacht. Deze stroom vormt een gevaar tot overbelasting en komt de markt met een reactie de stroom wordt direct veel goedkoper tot wel gratis tot wel een vergoedingvoor het afnemen van stroom. Dit kan dus ook andersom gebeuren dat er heel veel betaald gaat worden voor het leveren van stroom.

Dan is er nog een congestiemarkt op komst welke al dan niet tijdelijk de knelpunten in een regio vaststelt en hierop kan anticiperen met prijsprikkels.

Dit is het moment dat nieuwe inzichten tot stand komen en de consument hierop gaat reageren. Je kan je zonnepanelen uitzetten bij negatieve stroomprijzen en zorgen dat je zoveel mogelijk stroom gaat afnemen door bijvoorbeeld je elektrische auto op te laden en al je wasgoed weg te werken.

Deze markt begint snel tot stand te komen en biedt tal van oplossingen inzake bovengenoemde zaken. Hier beginnen de extra voordelen voor een thuisbatterij te ontstaan, je hoeft jouw stroom overdag dus niet voor één cent per kWh te verkopen aan het net omdat deze simpelweg niet meer waard is op dat moment maar je kunt deze ook opslaan in je thuisbatterij en deze zelf opgewekte kWh in de donkere uren uit je batterij onttrekken en zo langer gebruik kunnen maken van je zelf opgewekte kWh. Hier ga je dus de eerder genoemde 30% zelf consumptie verhogen naar 50 tot wel 70% afhankelijk van de grote van deze thuisbatterij. Dit is dus pure winst en komt je verdienmodel van je zonnepanelen ten goede en draag je bij aan de afname van netcongestie en verhoging echte zonne-energie welke je verbruikt. Je footprint wordt dus kleiner en dat is waar de hele energietransitie over gaat.

Ook kan je de thuisbatterij meer op verdien focus zetten waardoor deze met behulp van een EMS wat staat voor Energie Management Systeem slim stroom laat in en- verkopen op de dynamische of onbalans markt. Het EMS systeem kijkt naar wat de prijzen zijn en hoeveel er in de batterij kan en eventueel hoeveel eruit kan en deze gaat de hele dag door bij lage prijzen de batterij vullen, inkopen, en bij hoge marktprijzen de batterij ontladen dus verkopen.

Al met al zijn we volop in de energietransitie aangekomen waarbij we slechts in het begin van
deze zoals gebleken weerbarstige transitie staan en dus volop te maken gaan krijgen met uit- dagingen waarop geanticipeerd zal moet worden. Het jaartal 2050 is een groene stip op de horizon. Dat lijkt ver weg maar het jaar 2000 ligt net zover achter ons als het jaar 2050 voor ons.

Samen naar een groene toekomst.